ik%2520in%2520labyrinth_edited_edited.jp

over joan

Joan Elkerbout (1970)

maatschappelijk werkster & therapeut

(inter)spiritueel/interreligieus counseler & voorganger

Wat mij kenmerkt? Enerzijds van jongs af aan een religieus-spirituele en mystieke inslag waardoor ik altijd bezig ben geweest met de vraag wie ik werkelijk ben en waardoor ik me verdiepte in wijsheid vanuit verschillende religieuze en andere wijsheidstradities. Anderzijds mijn ervaringen met pesten als slachtoffer, ook van jongs af aan, tot ik in de twintig was. En de gevolgen daarvan voor mijn verdere leven, in negatieve zin alsook in positieve! Daarnaast in mijn volwassen leven de ervaring met een contact dichtbij waarin sprake was van emotionele mishandeling en narcisme, alsook met een zeer ernstige en levensbedreigende ziekte en de fysieke, emotionele en sociale gevolgen daarvan.

Mijn werk als therapeut en interspiritueel counseler/voorganger komt voor een belangrijk deel voort uit mijn eigen levenservaringen. Door die ervaringen weet ik hoe helpend het kan zijn dat je dit als cliënt weet en mag weten. Het kan het vertrouwen vergroten in werkelijk begrepen en gezien worden en in de therapeutische inzichten die werkelijk van belang zijn. Vanuit die visie deel ik dan ook graag iets meer over mijn eigen geschiedenis, zodat je een idee krijgt over wie ik ben en wat ik - voor jou - in huis heb.

Pesten

Mijn ervaringen als slachtoffer van pesten hadden een grote invloed op mij. Zowel uiteraard 'negatief', alsook – later – juist positief. In eerste instantie waren de gevolgen voor vooral mijn sociale functioneren ingrijpend. Daarnaast kampte ik lang met de herinneringen die mij meteen van mijn stuk brachten als het er over ging. Ik had het geluk dat mijn ouders mij wisten  bij   te   brengen   dat  het  niet   aan   mij   lag, 

waardoor  ik me   gesteund voelde     in wie ik was. Dat is in die tijd een belangrijk deel van mijn behoud geweest. Met mijn cliënten maak ik vaak mee dat dit besef er niet of te weinig was en dan is de impact nog groter. Vandaar dat ik in mijn werk onder andere gericht ben op dat grote misverstand in onze samenleving. Dat misverstand is vaak geïntegreerd door het slachtoffer in het zelfbeeld, terwijl dat verre van de waarheid is.

Als jong kind was ik al vastbesloten om 'psycholoog' te worden en iets aan pesten te gaan doen. Hoe jong ik ook was, ik begreep dat er veel te weinig goede aandacht was voor de ernst van pesten. Ik was 9 en ik had al een map waarin ik aantekeningen maakte voor het boek dat ik ooit zou gaan schrijven. Psycholoog werd het niet, want de statistiek nekte me. In plaats daarvan werd ik maatschappelijk werkster. Door middel van onder andere therapie ging ik aan de slag met mijn eigen proces. Daarnaast studeerde ik in 1996 af als Maatschappelijk Werkster op het thema 'de psychische, sociale en lichamelijke gevolgen van pesten'. Dat afstuderen haalde de media, omdat ik de eerste was die de gevolgen van pesten als trauma erkende. Meteen had ik dan ook een lopende praktijk. Ik richtte een stichting op en volgde aanvullende opleidingen en trainingen op therapeutisch vlak (zoals NLP en Voice Dialogue). Jarenlang had ik (individuele) gesprekken met inmiddels volwassen slachtoffers van pesten, leidde ik weekenden voor kinderen, jongeren en volwassenen en gaf ik lezingen, trainingen en deskundigheidsbevorderingen. En ik schreef mijn boek. Mijn levenswerk was een feit en ik deed het met veel plezier en vooral voldoening om wat ik kon betekenen.

 

One Spirit Interfaith Seminary

In 2009 ging een ander zielsverlangen in vervulling: ik studeerde in New York af aan het One Spirit Interfaith Seminary als (Nederlands eerste) Interfaith Minister. Oftewel: interreligieus/interspiritueel voorganger. Al jaren werd ik geraakt door het besef dat het in de mystieke kern van alle religies en andere wijsheidstradities eigenlijk om hetzelfde gaat: Liefde en compassie voor je zelf en de ander, inclusief de

aarde en haar natuur. In de Interfaith beweging worden alle dogma's ter zijde gelegd en is iedereen welkom zoals hij of zij is. Voor mij is dit een logische aanvulling op mijn therapeutisch werk. 

Mijn ervaringen in New York zijn van levensbelang geweest en hebben me op bijzonder diepgaande wijze verder gevormd. De contacten met mijn mede- studenten en geliefde docenten zijn nog altijd even inspirerend en intens. Deze school en deze gemeenschap is mijn spiritueel thuis. Het heeft me bewuster gemaakt van de dingen waartoe ik mij geroepen weet en wat de diepgaande waarde daarvan is voor onze wereldwijde samenleving. Daarnaast hebben de vriendschappen met mijn collega’s en docenten me mentaal door een zware tijd van ernstige ziekte heen geholpen.

Een opmerking die ik van belang vind: Binnen de spiritueel-religieuze tak van mijn werk zul je me uiteraard gericht hiermee aan het werk zien, binnen de therapeutische tak (uiteraard) niet, tenzij dat door de cliënt gewenst is.

Zeer ernstig ziek

In 2012 kampte ik al langere tijd met klachten waardoor ik dacht een burn-out te hebben. Echter bleek in september van dat jaar dat er iets veel ernstigers aan de hand was. Ik bleek de Ziekte van Kahler (Multiple Myeloom) te hebben; een ongeneeslijke vorm van beenmergkanker. Ik was er heel slecht aan toe. Een heftige tijd brak aan met zware behandelingen en allerlei diepgaande emoties. Godzijdank kwam ik door al die behandelingen goed heen en na anderhalf jaar kwam ik na een stamceltransplantatie in volledige remissie terecht. Vanaf dat moment krabbelde ik langzaamaan weer op. De impact van deze ervaring op mij was enorm, zowel fysiek, emotioneel alsook sociaal. Het heeft mijn leven een totaal andere draai gegeven en ik raakte alles wat ik opgebouwd had kwijt. Dat klinkt heel heftig, en uiteraard was het dat ook, maar uiteindelijk bracht deze zware ervaring mij juist naar een nieuw leven, waarin ik met de veerkracht die ik tot mijn en ieders verbazing bleek te hebben me nu weer vrij en gelukkig voel. Zelfs met een zwaard van Damocles boven mijn hoofd vanwege de kans dat de ziekte terug komt. Dankbaarheid dat mij dit geluk van veerkracht gegeven is is mijn drijfveer voor dat wat ik nog te doen heb.

Met liefde en ruimte ben ik dan ook beschikbaar voor mensen die ook de impact hebben meegemaakt van ernstige ziekte of andere levenservaringen die je tot in je basis raken. Ik weet wat het inhoudt om ondragelijke pijn te lijden, te horen dat je nog maar kort te leven hebt, zware behandelingen te moeten ondergaan, medicijnen en chemo’s te krijgen met bijwerkingen die er voor zorgen dat je niet als jezelf reageert, te lijden, niet meer te willen leven (tijdens dat lijden), op het randje van de dood te balanceren, de vermoeidheid van het door moeten blijven gaan – ook bij een zoveelste tegenslag. Ik ken de emoties, de roller coaster, de onmacht en de energie die het kost om te trachten gefocust te blijven op de lichtpuntjes en de hoop. Naast de godzijdank ook goede ervaringen met sommige van mijn artsen en verpleegkundigen en van familie en vrienden om me heen, ken ik ook ervaringen van pijn en onmacht van niet begrepen worden, akelig behandeld worden, gezien worden als patiënt en niet als persoon, het machtsspel van enkele medici, van eenzaamheid en isolement, en van mensen die je - emotioneel - verlaten of zelfs akelige ervaringen bezorgen. Er gebeurde veel te veel in een veel te korte tijd en ik heb geen woorden voor de staat waarin je dan verkeert. Nu terugkijkend begrijp ik wat ik nodig had en wat er niet of te weinig was. Mijn hart gaat uit naar mensen nu in een dergelijke situatie of tijdens de verwerking van een dergelijke ervaring.

Emotionele mishandeling en narcisme

Daarnaast maakte ik in mijn leven ook emotionele mishandeling en narcisme mee. Dat was traumatisch en enorm verwarrend. Die diepgaande verwarring is een veel voorkomend verschijnsel wanneer er sprake is van narcisme of - meer in het algemeen - emotionele mishandeling. Wanneer je er vanuit je eigen persoonlijkheid niet bij kunt dat bepaalde dingen gezegd en gedaan kunnen worden door iemand die zegt van je te houden of minstens om je te geven, dan slaat de twijfel toe. Totale verwarring en het kwijtraken van jezelf zijn vaak het gevolg. Slachtoffers benoemen meestal dat ze wel aanvoelden dat er iets niet oké was, maar omdat de persoon met narcistische trekken niet zelden een talent heeft in het creëren van een glorieus plaatje over zichzelf en met charmes weet mensen om de vinger te winden, lijkt de bijna onzichtbare manipulatie niet te bestaan en slaat die verwarring en twijfel toe. Ik ken die gevoelens en die werking maar al te goed. Uiteindelijk ontstond er een situatie waardoor ik plots zag wie de ander werkelijk was en ik besefte als een donderslag bij heldere hemel, dat wat er ook zou gebeuren door mijn keuze: ik moest uit dit contact stappen. Dat bleek een heel goede keuze. Alhoewel er in eerste instantie veel onzekerheid aanbrak, leefde ik op. Er viel een last van mijn schouders en ik vond een diep gevoel van vrijheid terug. Dat was een wonderlijke ervaring, en opnieuw verwarrend. Of eigenlijk meer verrassend. Er was mij gezegd dat ik het niet zou redden zonder die persoon. In al mijn kwetsbaarheid en verwarring van die tijd had ik dat meegenomen als mogelijke waarheid, maar niets bleek minder waar. De 'betovering' was verbroken!

Wel bleek enige tijd later dat ik wat last had van PTSS. De mate van manipulatie, het op subtiele wijze mensen tegen mij opzetten en de extreme taferelen die zich daardoor soms afspeelden waren werkelijk traumatisch geweest. Uiteraard mede doordat één en ander mijn eerdere ervaringen met pestgedrag triggerden. Ik koos ervoor hiermee aan de slag te gaan, want ik wilde me werkelijk weer helemaal mezelf en vrij voelen. Een aantal van mijn vrienden en collega's zijn zelf ook therapeut en enkelen werken zelfs specifiek met slachtoffers van emotionele mishandeling en narcisme. Zij zijn erg belangrijk geweest voor mijn verwerkingsproces. Ik had het nodig dat zij mij wezen op het kwalijke karakter van wat er tegen me gezegd was. Ik leerde daardoor dat het heel belangrijk is om vooral te praten met iemand die kennis heeft over de dynamiek en het effect van emotionele mishandeling en narcisme. Vooral dàt heeft mij geholpen om de grote verwarring op te lossen. Ik begon ook te begrijpen hoe ik door die dynamiek in een soort isolement terecht was gekomen waarbij de meer gezonde geluiden me niet meer konden bereiken. Heel helend waren dan ook de getuigenissen naderhand, toen ik eenmaal het contact beëindigd had, van vrienden en bekenden dat ze door hadden dat er iets niet in de haak was. Vaak zonder dat ik het verwachtte deelden zij wat hun indruk was geweest en wat hun zorg was om mij. (En dat gebeurt me soms nog steeds). Hoe ze, kortweg gezegd, 'blij' waren dat het over was, omdat ze hadden gezien en gevoeld hoe ik ondermijnd werd op een bijna onzichtbare wijze. Het bracht me wederom danig in de war, want dat was niet het beeld dat mij voorheen wijs gemaakt was. Maar gaandeweg begonnen de kwartjes werkelijk op hun plek te vallen.

 

Sinds die tijd ben ik me gaan verdiepen in hoe dat werkt; emotioneel misbruik en narcisme. Vooral de complexiteit en het bijna onzichtbare, heel subtiele, maar funeste karakter ervan is me langzaamaan duidelijk geworden. Ik heb tijd nodig gehad om dit werkelijk voor mezelf te erkennen, omdat die erkenning heel het contact met die persoon in een volledig ander licht zette. Maar er kwam een dag dat de erkenning naar mezelf doorsloeg. Dat was een bevrijding. Een bevrijding die nog altijd doorwerkt in mij, in het weer zijn wie ik werkelijk ben. Los van de ontelbare projecties, het 'gedoe' en van de grilligheid. En ik geniet ervan. Ik haal weer adem. Levensadem.

Tijdens mijn bestudering van narcisme en emotionele mishandeling viel me op hoe sterk de raakvlakken zijn met de dynamiek van pesten. Zowel in het gebrek aan kennis over de dynamiek, het erkennen van de ernst voor het slachtoffer, als in het bestaan van veel misverstanden, alsook in de benadering die nodig is door hulpverleners. Ook daarin is het van groot belang, net zoals bij de verwerking van pesten, om een hulpverlener te treffen die werkelijk de impact van emotionele mishandeling en narcisme begrijpt en kan uitleggen. Iemand die de ruimte heeft om echt te luisteren en die de verhalen en vragen niet van tafel veegt om een andere weg in te slaan om, bijvoorbeeld, (veel te vroeg) op zoek te gaan naar je eigen aandeel. De erkenning en de uitleg over hoe dit werkt is van groot belang voor de verwerking. De behoefte is groot om de verwarring die gezaaid is, de mist, de zelftwijfel door de subtiele woorden - maar met verborgen akelige lading - op te laten lossen als sneeuw voor de zon, zodra doordringt dat het waar is wat je ooit wel voelde: dat het niet oké was.

De vrienden en bekenden die hebben herkend wat er aan de hand was en die werkelijk kennis hadden over de dynamiek van emotionele mishandeling en narcisme zijn een zegening voor me geweest. Hun erkenning en support stelden me in staat om voor mezelf ook te erkennen dat er sprake was van emotionele mishandeling en van narcisme. En dat maakte me vrij. Het besef over hoe belangrijk zulke erkenning is heeft me doen besluiten om in mijn werk ook beschikbaar te willen zijn voor andere slachtoffers van emotioneel misbruik en narcisme.

Inmiddels gaat het heel goed met mij. Ik ben al jaren in remissie, ik voel me goed en happy en ben zelfs zo goed hersteld van de ziekte dat mijn grote verlangen weer waarheid is: Mijn werk weer doen. Beschikbaar zijn.

Ik hoop jou daarbij ook te mogen ontmoeten...

Joan

september 2020 

P.S. Vermoedelijk ten overvloede: Uiteraard is de wijze, waarop ik de betreffende persoon uit het verhaal over emotionele mishandeling en narcisme heb ervaren, mijn persoonlijke ervaring en conclusie. Het moge duidelijk zijn dat de persoon in kwestie er een ander verhaal op na houdt.

Vooral was ik geraakt door haar onvoorwaardelijke liefde 

voor mensen en de wereld, haar analysevermogen, haar aandachtig luisteren

en het bieden van veiligheid in haar bijzijn.

Met warmte en betrokkenheid, 

waarbij ze ook makkelijk deelt uit eigen ervaringen.

Met op zijn tijd humor en een schaterlach is ze in staat om je te laten zien,

beter nog  te laten voelen en ervaren -  wie jij werkelijk bent.

Ontdaan van alle belemmerende misverstanden en schuldgevoelens!

Daan, 43 (deelnemer aan een weekend over pesten)

 ©2020 by Joan Elkerbout/Speelplaats voor de Ziel     KvK: 80364969     ethiek     privacyverklaring     algemene voorwaarden     contact